Ιστορικά στοιχεία.
Είναι γνωστό ότι μέχρι σήμερα, το όποιο ενδιαφέρον
της επιστημονικής κοινότητας, ελληνικής και ξένης, είχε πάντα ως επίκεντρο τον
γεωγραφικό χώρο των μητροπολιτικών εγκαταστάσεων των Βλάχων (Δυτική και
Κεντρική Μακεδονία, Ήπειρος, Θεσσαλία, Αλβανία), και πολύ λιγότερο τους χώρους
της μετεγκατάστασής των. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, η σχετική βιβλιογραφία και η
δημοσιευμένη έρευνα, στην οποία θα μπορούσε να ανατρέξει κανείς για να αντλήσει
στοιχεία για την παρουσία των Βλάχων στον χώρο της Ανατολικής Μακεδονίας, και
ειδικότερα για το χωριό Καλύβια του “Λαϊλιά” να είναι σχεδόν ανύπαρκτη.
Η παρούσα εισήγηση για το χωριό Καλύβια βασίζεται
πολύ περισσότερο στη ζώσα καταγραφή αφηγήσεων και περιγραφών ανθρώπων που
έζησαν στο χωριό Καλύβια και ελάχιστα στην υπάρχουσα βιβλιογραφία που όπως
ανέφερα προηγουμένως είναι σχεδόν ανύπαρκτη.
Πολύτιμα στοιχεία για το χωριό Καλύβια, τη ζωή, τα
ήθη και έθιμα, τη φορεσιά, μπορεί να αντλήσει κανείς και από το ανεκτίμητης
αξίας αρχειακό υλικό που διαθέτει σήμερα ο Σύλλογος Βλάχων Ν. Σερρών “Γεωργάκης
Ολύμπιος”.
Πότε πρωτοήρθαν και εγκαταστάθηκαν οι Βλάχοι στην
ευρύτερη περιοχή του βουνού “Λαϊλιάς” δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένο. Είναι
βέβαιο όμως ότι περί τα τέλη του 1700, στην πόλη των Σερρών, ζουν και
δραστηριοποιούνται αρκετές οικογένειες Βλάχων.
(Εισήγηση
του Μιχαήλ Μήσιου γεωπόνου - τέως προέδρου Συλλόγου Βλάχων Ν. Σερρών
"Γεωργάκης Ολύμπιος" στο 13ο Συμπόσιο Ιστορίας, Λαογραφίας, Βλάχικης
Παραδοσιακής Μουσικής και Χορών που οργανώθηκε απο την Π.Ο.Π.Σ.Βλάχων στην Ηράκλεια Σερρών στις 8/9/2012 .)